Weg met de advantage set

Monsterpartij op Wimbledon 2010 moet leiden tot aanpassing van de regels

In de eerste week van Wimbledon 2010 viel er een opmerkelijke uitslag te noteren. De partij tussen John Isner en Nicolas Mahut eindigde na ruim elf uur in een overwinning van Isner met de cijfers 6-4, 3-6, 6-7, 7-6 en... 70-68. Come again?

Het was met grote afstand de langste partij die ooit in een officieel toernooi was gespeeld, zowel wat tijdsduur als wat aantal games betreft. De voorheen langste partij was er een van ruim zesenhalf uur tussen Fabrice Santoro en Arnaud Clement op Roland Garros in 2004. Het record in aantal games stond op naam van een Davis Cup-dubbelpartij uit 1973.

Gonzales-Pasarell
Maar de gedachten gingen toch vooral terug naar 1969, naar de legendarische partij van 112 games tussen Pancho Gonzales en Charlie Pasarell op Wimbledon, die Gonzales uiteindelijk won met 22-24 1-6 16-14 6-3 11-9. (Het is verbijsterend, maar in die tijd werd er nog niet gepauzeerd na elk oneven aantal games: de spelers wandelden bij elke wisseling van speelhelft gewoon naar de andere kant van de baan en speelden verder.)

De wedstrijd tussen Gonzales en Pasarell was de directe aanleiding voor de invoering van de tiebreak, bedacht door de Amerikaan Jimmy Van Alen. Er waren in de jaren vijftig en zestig al diverse pogingen gedaan tennismatches korter en spannender te maken, o.m. door het afschaffen van de tweede service en/of het advantage-punt na deuce. Van Alen, die een hekel had aan de rare puntentelling bij tennis en de soms eindeloze sets, bedacht al in de jaren vijftig het VASSS (Van Alen Streamlined Scoring System), waarbij er op een normale manier tot 21 punten werd geteld, zoals (destijds) bij tafeltennis. Er is met deze en andere veranderingen geëxperimenteerd, maar men keerde toch steeds weer terug naar de klassieke regels.

De invoering van de tiebreak
De tiebreak is de enige uitvinding van Van Alen die het wél gehaald heeft. De inspiratie ervoor vormde een partij op het Newport Invitational in 1954, waar Ham Richardson vier uur nodig had om Straight Clark te verslaan met 6-3, 9-7, 12-14, 6-8 en 10-8. De partij sleepte zich tot ergernis van menige toeschouwer voort tot ver voorbij het borreluur.

Na de eerder genoemde Wimbledon-partij tussen Gonzales en Pasarell in 1969, die meer dan vijf uur duurde en waarbij de emoties bij beide spelers een paar maal hoog opliepen, drong internationaal het besef door dat er iets moest gebeuren om te voorkomen dat tennismatches eindeloos lang doorgingen. Uiteindelijk werd de tiebreak volgens een variatie op het voorstel van Van Alen in 1970 ingevoerd, het eerst op de US Open bij 6-6. De andere Grand Slam-toernooien volgden in de jaren daarna; aanvankelijk werden tiebreaks daar nog bij de stand 8-8 gespeeld, sinds 1979 bij 6-6.

Op de US Open wordt in alle sets een tiebreak gespeeld, op de drie andere Grand Slams tot op heden niet in de laatste set bij het enkelspel. Tot welke uitwassen dit leidt, is dus nu zonneklaar gebleken. Aan de uitslag is eigenlijk ook al af te lezen waar de schoen wringt: een wedstrijd tussen twee servicekanonnen, die aan de lopende band aces slaan, kan oneindig lang doorgaan als er op een gegeven moment geen beslissing wordt geforceerd. Dat is niet alleen vervelend voor de spelers, maar ook voor het publiek, want zo'n partij is gruwelijk saai. De tegenwerping dat de uitslag dan van een paar punten afhangt houdt geen stand, want dat is bij tennis altijd zo. De stand kan heel makkelijk 'kantelen', zo zitten de spelregels nu eenmaal in elkaar. Er verandert niets wezenlijks aan het spel, alleen het moment van kantelen wordt beïnvloed.

De advantage set: weg ermee!
Mijns inziens is er maar één reactie mogelijk op de monsterpartij Isner-Mahut: verander de regels zodanig dat er bij alle toernooien in alle sets tiebreaks gespeeld worden, dan staat in ieder geval vast dat een partij nooit langer kan duren dan 65 games bij best of five, respectievelijk 39 games bij best of three. Bij andere sporten -- voetbal, tafeltennis, badminton -- worden de regels ook voortdurend aangepast; de tenniswereld zou nu net als rond 1970 de moed moeten hebben om de bakens te verzetten en met haar tijd mee te gaan.

De advantage set is een onwerkbare monstrositeit; weg ermee!



Copyright © 2010 Wim Scherpenisse <info@wimscherpenisse.nl>
Terug naar de pagina 'Artikelen'
Terug naar mijn homepage